 |
From a public EIA participation meeting -
shared here to discuss how design shapes sunlight
and daily life. |
มีโอกาสได้ไปประชุม EIA (Environmental Impact Assessment) ในฐานะประชาชนผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เพราะในซอยทางเข้าบ้านมีโครงการสร้างอาคารสูงเพิ่มขึ้น จากเดิมมีอยู่หนึ่งตึก กำลังก่อสร้างอีกหนึ่ง
และกำลังจะก่อสร้างต่ออีกสองตึก รวมแล้วสี่ตึก แต่ละตึกสูงร่วมยี่สิบกว่าชั้น
โครงการนี้มีการทำ EIA เลยติดประกาศประชุมโครงการมีส่วนร่วมให้ผู้อยู่อาศัย ผู้เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุมเพื่อศึกษาผลกระทบก่อนจะเริ่มก่อสร้างโครงการ = โครงการสร้างแน่นอน แต่จะสอบถามผู้อยู่อาศัยก่อน เผื่อว่ามีปัญหา จะได้เคลียร์กันก่อนไม่เป็นข้อร้องเรียนกันภายหลัง เพราะที่จริง จากพื้นที่ว่างๆโล่งๆ วันหนึ่งเกิดตึกสูงยี่สิบแปดชั้นขึ้นมาก็ไม่ใช่เรื่องเล็กๆ
EIA มองผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมหลายด้าน คุณภาพชีวิต ดิน น้ำ ลม อากาศ การจารจร แสงสว่าง และทัศนียภาพ
ในเรื่องของแสงอาทิตย์นั้น ผลกระทบที่โครงการศึกษาได้นำมาแสดงให้เห็นอย่างชัดเจน ;
🔆 พบผลกระทบแสงสะท้อนจากกระจกอาคาร ที่จะส่องเข้าตาคนขับรถบนถนน ซึ่งทำให้งานสถาปัตยกรรมโครงการนี้เปลี่ยนใช้กระจกหน้าต่างชนิดลดแสงสะท้อน จาก Designเดิมที่ต้องการกระจกเป็นสีสว่าง ยอมใช้กระจกสีเข้ม
🔆 ผลกระทบจากการบังเงา เราเองเพิ่งเข้าใจว่า ที่เคยเข้าไปซอยใจกลางกรุงเทพแล้วรู้สึกว่า มันไม่ค่อยเจอแดด ก็เพราะเกิดจากเงาของอาคารสูงที่ทาบลงมานั่นเอง เงาของอาคารเปลี่ยนแปลงไปทั้งตามเวลาและฤดูกาล
🏢 การบังเงา กระทบกับการใช้ชีวิตประจำวันที่เราใช้แสงอาทิตย์ในทางตรงๆ ทั้งเรื่อง;
👕 การตากผ้า ที่เราต้องการแสงสว่างในเวลากลางวัน วันละหกชั่วโมงขึ้นไป
🌱🌳 ปลูกต้นไม้ ต้องการแสงสว่างในเวลากลางวัน ให้ต้นไม้เติบโต วันละหกชั่วโมงขึ้นไป
💪💪😀 สุขภาพ คนเราควรได้แสงธรรมชาติ มากกว่าวันละสองชั่วโมง
⚡⚡⚡และ การติดตั้ง Solar roof ผลกระทบของการบังเงาที่มีต่อแผ่น Solar cell นั้น ต่างจากการเกิดปัญหาการบังเงาในกิจกรรมอื่นๆ บางครั้งการเกิดเงาให้ร่ม อาจจะเป็นผลดีในกิจกรรมอื่นได้บ้าง
แต่เพราะพลังงานแสงอาทิตย์ที่ Solar cell ต้องการรับนั้นยิ่งมากยิ่งดี ทำให้ผลกระทบเกิดอย่างที่ ‘ประเมินค่าไม่ได้ ’
การ Accept ยอมรับ เป็นการตัดสินใจของผู้ที่ได้รับผล จะเรียกร้องชดเชยก็สามารถทำได้ แต่อย่างไรก็ตาม EIA จะมองผลกระทบของโครงการจากพื้นที่รอบๆ เฉพาะที่เกิดขึ้นแล้วหรือมีอยู่เท่านั้น ไม่ครอบคลุมถึงสิ่งปลูกสร้างอื่นๆ ที่จะเกิดภายหลัง
การ Accept ยอมรับ เป็นการตัดสินใจของผู้ที่ได้รับผล จะเรียกร้องชดเชยก็สามารถทำได้ แต่อย่างไรก็ตาม EIA จะมองผลกระทบของโครงการจากพื้นที่รอบๆ เฉพาะที่เกิดขึ้นแล้วหรือมีอยู่เท่านั้น ไม่ครอบคลุมถึงสิ่งปลูกสร้างอื่นๆ ที่จะเกิดภายหลัง
EIA ให้ข้อมูลเพียงว่า เงาของอาคารสร้างผลกระทบในระดับ “มาก-กลาง- น้อย” แต่คำถามคือ แล้วมันเพียงพอไหมสำหรับ “ การใช้ชีวิตจริง” ของเรา
อาคารสมัยใหม่มักนำเสนอภาพเรนเดอร์สวยๆ เต็มไปด้วยต้นไม้สีเขียวสไตล์ Solarpunk ที่ในชีวิตจริง เงาอาคารอาจจะทาบลงมาทั้งวัน เปลี่ยนซอยๆ หนึ่งให้กลายเป็น microclimate
“ ไม่เคยเช้า” “ never has a morning”
และนี่คือสิ่งที่นักออกแบบเมืองหลายครั้งลืมคิด การสร้างความเขียวบนอาคารหนึ่งหลัง may come at the cost of stealing sunlight from the whole neighborhood.
แสงอาทิตย์เป็นพลังงานที่เราคิดว่า “ Unlimited” แต่ในเมืองที่เต็มไปด้วยอาคารสูง มันกลับถูกบัง ถูกปิดกั้น
จนกลายเป็นทรัพยากรที่ไม่เท่าเทียมกว่าที่เราคิดมาก💬💬
